Medikal Cihaz Kalibrasyonu Nedir? Kapsamlı Rehber
Medikal cihaz kalibrasyonu, sağlık hizmetlerinde kullanılan ölçüm ve test cihazlarının performansının uygun referanslar, teknik yöntemler ve ilgili kriterler doğrultusunda değerlendirilmesini sağlayan önemli bir süreçtir. EKG cihazı, SFT cihazı, spirometre, odyometre, tansiyon aleti, hasta başı monitörü ve benzeri birçok cihaz için test, kontrol ve kalibrasyon süreçleri uygulanabilir. Bununla birlikte röntgen gibi iyonlaştırıcı radyasyon üreten cihazlar için farklı kalite kontrol ve kalite uygunluk mevzuatı uygulanmaktadır. Özellikle OSGB'ler ve mobil sağlık aracı kullanan işletmeler için cihazların bakım, test, kontrol, kalibrasyon, sertifika ve teknik servis süreçlerinin birlikte yönetilmesi gerekir. Bu kapsamlı rehberde medikal cihaz kalibrasyonu nedir, neden yapılır, hangi cihazlar kalibre edilir, kalibrasyon nasıl gerçekleştirilir, kalibrasyon raporu ve etiketi nedir, yerinde kalibrasyon avantajları nelerdir, mobil sağlık aracı içerisinde cihaz kalibrasyonu nasıl yönetilir ve OSGB'ler kalibrasyon süreçlerini nasıl organize etmelidir gibi çok sayıda soruya yanıt veriyoruz.

Medikal Cihaz Kalibrasyonu Nedir?
Medikal cihaz kalibrasyonu, bir tıbbi veya sağlık ölçüm cihazının ölçüm performansının uygun referans değerler ve teknik yöntemler kullanılarak değerlendirilmesi ve sonuçların kayıt altına alınması sürecidir.
Sağlık hizmetlerinde kullanılan birçok cihaz ölçüm gerçekleştirir.
Örneğin;
EKG cihazı elektriksel biyolojik sinyalleri, spirometre hava hacmi ve akışını, odyometre işitsel uyaranları, tansiyon cihazı kan basıncı değerlerini, hasta başı monitörü çeşitli vital bulguları
ölçebilir.
Bu cihazların doğru ölçüm yapması için yalnızca cihazın çalışıyor olması yeterli değildir.
Cihazın üretici tarafından belirlenen teknik özelliklere, ilgili standartlara ve uygulanabilir mevzuat şartlarına uygun şekilde çalışması gerekir.
Bu nedenle medikal cihaz yönetiminin önemli unsurlarından biri test, kontrol ve kalibrasyon süreçleridir.
Türkiye'de tıbbi cihazların test, kontrol ve kalibrasyonuna ilişkin özel bir yönetmelik bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Ürün Kuralları Veri Tabanı kaynaklarında Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik ayrıca listelenmektedir. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Ancak bütün medikal cihazlar aynı mevzuat kapsamında değerlendirilmez.
Örneğin iyonlaştırıcı radyasyon üreten veya yayan cihazlar için ayrıca özel kalite kontrol ve kalite uygunluk düzenlemeleri bulunmaktadır. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Kalibrasyon Ne Demektir?
Kalibrasyon kavramı yalnızca medikal cihazlarda kullanılan bir terim değildir.
Genel anlamda bir ölçüm cihazının gösterdiği veya ürettiği değerlerin, uygun ve izlenebilir referanslarla karşılaştırılmasıdır.
Örneğin bir spirometrenin belirli bir hava hacmini ölçtüğünü düşünelim.
Cihazın gösterdiği değer ile bilinen referans hacim karşılaştırılarak cihazın ölçüm performansı değerlendirilir.
Benzer şekilde bir odyometrenin belirli bir frekansta ve ses seviyesinde uyaran üretmesi bekleniyorsa, cihazın gerçek çıkışı uygun referanslarla karşılaştırılabilir.
Burada önemli bir ayrım vardır:
Kalibrasyon, cihazı otomatik olarak ayarlamak anlamına gelmez.
Kalibrasyon öncelikle ölçüm performansının belirlenmesi ve değerlendirilmesiyle ilgilidir.
Gerekli görülmesi halinde bakım veya ayar yapılabilir ve daha sonra tekrar test gerçekleştirilebilir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu Neden Yapılır?
Medikal cihazların kullanım amacı doğrudan sağlık hizmetleriyle bağlantılı olduğundan ölçüm performansının kontrol altında tutulması önemlidir.
Kalibrasyon ve ilgili test-kontrol işlemleri sayesinde;
Cihazın teknik performansı değerlendirilebilir.
Ölçüm sistemindeki değişiklikler fark edilebilir.
Bakım ihtiyacı belirlenebilir.
Cihazın geçmişi kayıt altına alınabilir.
Kalite yönetimi desteklenebilir.
Cihazların kullanım durumları izlenebilir.
Özellikle OSGB'ler açısından bu süreç daha da önemlidir.
Çünkü bir OSGB aynı anda;
onlarca EKG, birkaç SFT cihazı, odyometre, röntgen sistemi, flat panel dedektör, tansiyon cihazı
gibi çok sayıda ekipman kullanabilir.
Birden fazla mobil sağlık aracı bulunan işletmelerde ise cihazların farklı araçlarda bulunması nedeniyle merkezi takip ihtiyacı daha da artar.
Kalibrasyonu Yapılan Cihazlar Neden Önemlidir?
Bir cihazın doğru ölçüm yapması, sağlık hizmetlerinde alınan kararların güvenilirliği açısından önem taşıyabilir.
Örneğin bir SFT cihazında ölçülen solunum parametreleri değerlendirme sürecinin parçası olabilir.
Bir EKG cihazından alınan kayıt sağlık profesyoneli tarafından incelenebilir.
Bir odyometre kişinin işitme eşiklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Bu nedenle ölçüm cihazlarının teknik performansının kontrol altında tutulması önemlidir.
Buradaki temel yaklaşım:
"Cihaz çalışıyor mu?"
sorusundan daha geniştir.
Asıl soru:
"Cihaz beklenen teknik performansla çalışıyor mu?"
olmalıdır.
Hangi Medikal Cihazların Kalibrasyonu Yapılır?
Kalibrasyon kapsamı cihazın ölçüm fonksiyonuna ve ilgili teknik gerekliliklere bağlıdır.
OSGB ve sağlık kuruluşlarında karşılaşılabilecek cihaz gruplarından bazıları şunlardır:
EKG Cihazları
Kalbin elektriksel aktivitesinin kayıt altına alınmasında kullanılır.
SFT / Spirometre Cihazları
Solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılır.
Odyometreler
İşitme testlerinde kullanılır.
Odyometri Kabinleri
İşitme testinin uygun akustik ortamda gerçekleştirilmesine yardımcı olur.
Tansiyon Cihazları
Kan basıncı ölçümünde kullanılır.
Hasta Başı Monitörleri
Kalp ritmi, SpO₂, tansiyon ve benzeri parametrelerin izlenmesinde kullanılabilir.
Pulse Oksimetreler
Oksijen satürasyonu ve nabız gibi değerlerin ölçümünde kullanılır.
Diğer Medikal Ölçüm Cihazları
Cihazın teknik özelliklerine göre farklı test, kontrol ve kalibrasyon işlemleri gerekebilir.
EKG Kalibrasyonu Nedir?
EKG kalibrasyonu, elektrokardiyografi cihazının elektriksel sinyalleri ölçme ve kayıt performansının uygun teknik kriterler doğrultusunda değerlendirilmesidir.
EKG cihazları özellikle OSGB'lerin sağlık tarama hizmetlerinde sık kullanılan ekipmanlardandır.
3 kanal veya 12 kanal EKG cihazlarının teknik özellikleri farklı olabilir.
Kalibrasyon sırasında cihazın marka ve modeline göre;
sinyal performansı, amplitüd, zamanlama, kanal performansı, kayıt sistemi, transdüser/hasta kablosu
gibi unsurlar değerlendirilebilir.
Daha önce hazırladığımız EKG Cihazları Kalibrasyonu içeriğinde de bu süreci ayrıntılı şekilde ele aldık.
Özellikle bir mobil sağlık aracı içerisinde kullanılan EKG cihazlarında taşıma ve yoğun kullanım koşullarının da dikkate alınması gerekir.
SFT ve Spirometre Kalibrasyonu Nedir?
SFT cihazı kalibrasyonu, solunum fonksiyon testlerinde kullanılan spirometrenin hacim ve akış ölçüm performansının değerlendirilmesidir.
Spirometrelerde yaygın kullanılan referans ekipmanlardan biri 3 litre kalibrasyon şırıngasıdır.
Bilinen hacimde hava cihazın ölçüm sisteminden geçirilir ve ölçülen değer referans hacimle karşılaştırılır.
Bunun yanında cihazın teknik özelliklerine göre farklı akış seviyelerinde performans da değerlendirilebilir.
SFT sistemlerinin kalibrasyonunda;
hacim doğruluğu
akış doğruluğu
zamanlama
tekrarlanabilirlik
sensör performansı
gibi farklı parametreler önem taşıyabilir.
Özellikle mobil sağlık aracı içerisinde kullanılan spirometrelerde sensörün, kabloların ve cihazın taşıma koşullarının da ayrıca takip edilmesi gerekir.
Odyometre Kalibrasyonu Nedir?
Odyometre kalibrasyonu, işitme testlerinde kullanılan cihazın ürettiği ses uyaranlarının teknik performansının değerlendirilmesidir.
Cihazın;
frekansı, ses seviyesi, kanal performansı, transdüser çıkışı
gibi özellikleri cihazın teknik yapısına ve uygulanan standarda göre değerlendirilebilir.
İşitme testlerinde odyometrenin yanında kulaklık ve diğer transdüserlerin durumu da önemlidir.
Bu nedenle yalnızca ana cihazın değil, ölçüm zincirinin tamamının değerlendirilmesi gerekir.
Çalışanların sağlık gözetimine yönelik düzenlemede odyometre ve sessiz kabinlerin ilgili standartlar doğrultusunda düzenli aralıklarla kalibre edilmesi gerektiği belirtilmektedir. (hsgm.saglik.gov.tr)
Odyometri Kabini Kalibrasyonu Nedir?
Odyometri kabini veya sessiz kabin, işitme testinin dış ortam gürültüsünden mümkün olduğunca etkilenmeden gerçekleştirilmesine yardımcı olur.
Bu nedenle kabinin akustik performansı ölçüm sisteminin bir parçasıdır.
Odyometri kabini kalibrasyonu veya ilgili akustik performans ölçümleri sırasında;
kabin içi gürültü, dış ortam gürültüsü, ses izolasyonu, kabin yapısı
gibi unsurlar değerlendirilebilir.
Sağlık Bakanlığı'nın çalışan sağlığı düzenlemesinde sessiz kabin ve odyometre için düzenli kalibrasyon gerekliliğine yer verilmektedir. (hsgm.saglik.gov.tr)
Röntgen Cihazı Kalibrasyonu ile Diğer Medikal Cihazların Kalibrasyonu Aynı mıdır?
Hayır.
Bu konuda önemli bir mevzuat ayrımı bulunmaktadır.
İyonlaştırıcı radyasyon üreten veya yayan cihazlar genel Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamı dışında tutulmuştur. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Röntgen gibi diagnostik radyoloji cihazları için ayrıca Diagnostik Radyoloji, Nükleer Tıp ve Radyoterapi Grubu Tıbbi Cihazların Kalite Kontrol ve Kalite Uygunluk Testleri Hakkında Yönetmelik bulunmaktadır. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Bu nedenle web sitelerinde içerik üretirken:
"Röntgen kalibrasyonu"
ifadesi kullanılabilir olmakla birlikte teknik ve mevzuat açısından röntgen kalite kontrolü ve kalite uygunluk testleri kavramlarının da doğru şekilde kullanılması gerekir.
Bu ayrımı önceki Röntgen Cihazı Kalibrasyonu Nasıl Yapılır? yazımızda da ele aldık.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?
Medikal cihazın türüne göre yöntem tamamen değişebilir.
Genel süreç şu şekilde düşünülebilir:
- Cihaz tanımlanır
Cihazın;
adı, marka, model, seri numarası, bulunduğu lokasyon
belirlenir.
- Uygulanacak yöntem belirlenir
Ulusal veya uluslararası protokoller, kılavuzlar, standartlar ve üretici kriterleri dikkate alınarak test, kontrol ve kalibrasyon yöntemi belirlenir.
Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık kuruluşlarının cihaz yönetimine ilişkin rehberlerde de test, kontrol ve kalibrasyon yöntemlerinin bu kriterler dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmektedir. (turn404639search36)
- Referans ekipman hazırlanır
Cihazın türüne uygun test ve ölçüm ekipmanları kullanılır.
- Ölçümler gerçekleştirilir
Cihazın belirlenen parametrelerdeki performansı ölçülür.
- Sonuçlar değerlendirilir
Ölçüm sonuçları ilgili kriterlerle karşılaştırılır.
- Rapor hazırlanır
Gerçekleştirilen işlem ve sonuçlar raporlanır.
- Gerekirse düzeltici işlem yapılır
Uygunsuzluk bulunması halinde bakım, onarım veya ayar gibi işlemler uygulanabilir.
- Yeniden test gerçekleştirilir
Gerekli durumlarda cihazın yeniden uygunluğu değerlendirilir.
Bu süreç cihazın türüne göre farklılaşır.
Kalibrasyon Sürecinde Kullanılan Referans Cihaz Nedir?
Kalibrasyon sırasında ölçüm yapılan cihazın sonuçlarının karşılaştırılabilmesi için uygun referans ölçüm ekipmanları kullanılır.
Örneğin;
SFT cihazında → 3 litre kalibrasyon şırıngası
EKG'de → uygun EKG simülatörü
Röntgende → X-ray ölçüm/test ekipmanları
Odyometrede → elektroakustik ölçüm sistemleri
gibi farklı referans ekipmanlar kullanılabilir.
Bu referansların kendisinin de uygun teknik özelliklere ve izlenebilirliğe sahip olması gerekir.
Dolayısıyla kalibrasyonun kalitesi yalnızca test edilen cihaza değil, kullanılan ölçüm altyapısına da bağlıdır.
İzlenebilirlik Nedir?
Ölçüm izlenebilirliği, gerçekleştirilen ölçümlerin uygun bir referans zinciri üzerinden izlenebilir olmasını ifade eder.
Bu konu özellikle profesyonel kalibrasyon hizmetlerinde önemlidir.
Bir kalibrasyon hizmeti alınırken yalnızca;
"Kalibrasyon yapıldı."
denmesi yeterli değildir.
Kullanılan referans ekipmanın hangi ölçüm zincirine dayandığı, hangi yöntemle çalışıldığı ve sonuçların nasıl raporlandığı önemlidir.
Bu nedenle OSGB'ler kalibrasyon hizmeti satın alırken rapor ve ölçüm altyapısının kapsamını incelemelidir.
Kalibrasyon Raporu Nedir?
Kalibrasyon raporu, gerçekleştirilen test, kontrol veya kalibrasyon işlemine ilişkin ölçüm sonuçlarının ve cihaz bilgilerinin kayıt altına alındığı teknik belgedir.
Sağlık Bakanlığı'nın cihaz yönetimi kalite kriterlerinde kalibrasyon raporunda kuruluşun adı, iletişim bilgileri ve yetki belgesi numarası; hizmet verilen sağlık kuruluşu; cihazın yeri, adı, markası ve diğer kimlik bilgileri; yapılan testler, ölçüm değerleri ve kullanılan ekipmanlara ilişkin bilgilerin yer alması gerektiği belirtilmektedir. (turn404639search36)
Bu nedenle rapor, cihazın teknik geçmişinin önemli bir parçasıdır.
Kalibrasyon Sertifikası ile Kalibrasyon Raporu Aynı mıdır?
Günlük kullanımda bu iki ifade sıklıkla birbirinin yerine kullanılabilir.
Ancak teknik dokümantasyonun kapsamı hizmetin türüne göre değişebilir.
Bazı durumlarda;
kalibrasyon sertifikası
bazı durumlarda ise;
test/kontrol/kalibrasyon raporu
ifadesi kullanılabilir.
Asıl önemli olan belgenin gerçekleştirilen işlemi, cihazı, yöntemi ve sonuçları yeterli şekilde tanımlamasıdır.
Bu nedenle hizmet sağlayıcıdan hangi dokümanın düzenleneceği önceden öğrenilmelidir.
Kalibrasyon Etiketi Nedir?
Kalibrasyon etiketi, cihazın teknik işlem durumunun üzerinde veya yakınında hızlı şekilde takip edilmesini sağlayan fiziksel işarettir.
Sağlık Bakanlığı'nın cihaz yönetimine ilişkin kriterlerinde kalibrasyon etiketinde kuruluş bilgileri, cihaz kimliği, işlem tarihi, geçerlilik süresi ve sertifika numarası gibi bilgilerin bulunmasına yönelik hükümler yer almaktadır. (turn404639search36)
Özellikle farklı lokasyonlarda kullanılan mobil sağlık aracı ekipmanlarında etiketleme pratik bir takip mekanizması olabilir.
Kalibrasyon Tarihi Neden Takip Edilmelidir?
Bir OSGB'nin onlarca cihazı olduğunu düşünelim.
Örneğin:
10 EKG, 5 SFT, 4 odyometre, 3 tansiyon cihazı, 2 mobil röntgen sistemi
bulunsun.
Bunların her biri farklı tarihlerde kalibrasyona girebilir.
Manuel takip yapılmadığında bazı cihazların işlem tarihleri gözden kaçabilir.
Bu nedenle merkezi bir cihaz takip sistemi oluşturulmalıdır.
Takip edilebilecek alanlar:
Cihaz adı
Marka
Model
Seri numarası
Lokasyon
Mobil sağlık aracı numarası
Son kalibrasyon
Sonraki kalibrasyon
Rapor numarası
Sertifika
Cihaz durumu
şeklinde olabilir.
Mobil Sağlık Aracında Medikal Cihaz Kalibrasyonu
Mobil sağlık aracı, medikal cihazların kullanım koşullarını önemli ölçüde değiştiren bir çalışma ortamıdır.
Sabit bir klinik ortamında cihazlar genellikle aynı lokasyonda çalışırken mobil sağlık araçlarında cihazlar farklı işletmelere taşınabilir.
Bu nedenle;
titreşim, taşıma, sıcaklık değişimleri, nem, elektrik altyapısı, yoğun kullanım
gibi faktörler takip edilmelidir.
Özellikle araç içerisinde;
EKG
SFT
Odyometre
Sessiz kabin
Röntgen
Flat panel dedektör
gibi farklı cihazlar bulunuyorsa her cihaz için ayrı teknik bakım ve kalibrasyon programı oluşturulmalıdır.
Mobil Sağlık Aracı İçerisinde Hangi Cihazlar Kalibre Edilir?
Bir mobil sağlık aracı içerisinde kullanılabilecek medikal cihazların kapsamı projeye göre değişebilir.
Örneğin:
EKG
EKG cihazlarının teknik performansı değerlendirilir.
SFT / Spirometre
Hacim ve akış ölçüm performansı değerlendirilir.
Odyometre
Ses frekansı ve seviye gibi teknik parametreler değerlendirilir.
Sessiz Kabin
Akustik koşullar ve izolasyon performansı değerlendirilir.
Röntgen
İlgili özel kalite kontrol ve kalite uygunluk testleri uygulanır.
Flat Panel Dedektör
Dijital görüntüleme performansı ve ilgili teknik özellikler değerlendirilir.
Bu nedenle mobil sağlık aracı tasarlanırken yalnızca cihazların satın alınması değil, teknik takip planının oluşturulması da gerekir.
Mobil Sağlık Aracı Kalibrasyonunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mobil sistemlerde cihaz yönetimi için bazı ek konular vardır.
Taşıma öncesi kontrol
Cihazların güvenli şekilde sabitlenmesi gerekir.
Saha öncesi kontrol
Araç sahaya çıkmadan cihazların durumunun kontrol edilmesi faydalıdır.
Taşıma sonrası kontrol
Darbe veya teknik problem şüphesi varsa cihaz yeniden değerlendirilmelidir.
Kalibrasyon tarihi
Tüm cihazların işlem tarihleri merkezi olarak takip edilmelidir.
Rapor erişimi
Kalibrasyon raporları gerektiğinde hızlı şekilde bulunabilmelidir.
Araç bazlı envanter
Hangi cihazın hangi mobil sağlık aracı içerisinde bulunduğu kayıt altında tutulmalıdır.
Yerinde Medikal Cihaz Kalibrasyonu Nedir?
Yerinde kalibrasyon, cihazın bulunduğu lokasyonda gerçekleştirilen test, kontrol veya kalibrasyon hizmetidir.
Özellikle büyük OSGB'lerde ve çok sayıda mobil sağlık aracı bulunan işletmelerde önemli operasyonel avantajlar sağlayabilir.
Örneğin araç içerisinde bulunan bir EKG cihazını merkezden göndermek yerine cihazın bulunduğu lokasyonda uygun teknik hizmet verilebiliyorsa;
taşıma ihtiyacı azalabilir, cihazın kullanım dışı kalma süresi azalabilir, lojistik süreçler kolaylaşabilir.
Ancak yerinde hizmetin uygun olup olmadığı cihazın türüne ve uygulanacak teste göre belirlenmelidir.
Yerinde Kalibrasyon Her Cihaz İçin Yapılabilir mi?
Hayır.
Bu konu cihaz bazında değerlendirilmelidir.
Bazı cihazlar için yerinde ölçüm ve test mümkünken bazı cihazlar daha kontrollü bir laboratuvar ortamı gerektirebilir.
Bu nedenle hizmet sağlayıcıya;
Cihazın marka/modeli nedir?
Hangi test yapılacak?
Yerinde işlem mümkün mü?
Hangi ölçüm ekipmanı kullanılacak?
soruları sorulmalıdır.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılır?
Bu sorunun bütün medikal cihazlara uygulanabilecek tek bir cevabı yoktur.
Kalibrasyon veya test sıklığı;
cihazın türü, üretici önerileri, kullanım yoğunluğu, çalışma ortamı, ilgili standart, kurum prosedürü, mevzuat
gibi faktörlere göre belirlenir.
Sağlık Bakanlığı'nın cihaz yönetimine ilişkin rehberinde test, kontrol ve kalibrasyon yöntem ve periyotlarının ulusal/uluslararası protokol, kılavuz ve standartlar ile üretici kriterleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmektedir. (turn404639search36)
Bu nedenle internette bulunan "tüm medikal cihazlar yılda bir kez kalibre edilir" gibi genel ifadeler dikkatle değerlendirilmelidir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu ile Bakım Aynı mıdır?
Hayır.
Bakım, cihazın çalışabilir durumda tutulmasına yönelik faaliyetlerdir.
Örneğin;
temizlik, mekanik kontrol, parça değişimi, sensör kontrolü, yazılım kontrolü
bakım kapsamında olabilir.
Kalibrasyon/test, cihazın ölçüm veya performans özelliklerinin referanslarla karşılaştırılmasına odaklanır.
Bazı durumlarda bakım sonrasında yeniden kalibrasyon veya test yapılması gerekebilir.
Bu nedenle iki süreç birbirinin alternatifi değildir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu ile Test ve Kontrol Aynı mıdır?
Bu kavramlar birbirine yakın olsa da teknik anlamları ve kullanım alanları farklı olabilir.
Test, belirli bir parametrenin ölçülmesini veya bir gerekliliğin kontrol edilmesini ifade edebilir.
Kontrol, cihazın belirli kriterleri karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesini ifade edebilir.
Kalibrasyon, ölçüm sonuçlarının uygun referanslarla karşılaştırılmasına dayanan bir süreçtir.
Kurumsal kalite sistemlerinde bu işlemler birbirini tamamlayacak şekilde yürütülebilir.
Medikal Cihaz Uygunsuz Çıkarsa Ne Yapılır?
Test veya kalibrasyon sonucu cihazın belirlenen kriterleri karşılamadığı tespit edilirse cihazın durumuna göre düzeltici işlem gerekebilir.
Örneğin;
Uygunsuzluk tespiti
→ Bakım / onarım
→ Gerekli ayar
→ Yeniden test
→ Uygunluk değerlendirmesi
şeklinde bir süreç uygulanabilir.
Sağlık Bakanlığı'nın cihaz yönetimine ilişkin rehberlerinde test, kontrol ve kalibrasyondan geçemeyen cihazların kullanım durumuna ilişkin özel hükümler bulunmaktadır. (turn404639search36)
Bu nedenle uygunsuz cihazda gerekli değerlendirme yapılmadan normal kullanıma devam edilmemelidir.
Kalibrasyon Sonucu Uygun Çıkmayan Cihaz Kullanılabilir mi?
Bu sorunun cevabı cihazın türüne, uygunsuzluğun niteliğine ve ilgili mevzuat/prosedürlere bağlıdır.
Bazı durumlarda cihaz kullanım dışı bırakılabilir.
Bazı durumlarda yalnızca belirli fonksiyonların kullanımına kısıtlama getirilebilir.
Bazı cihazlarda ise düzeltici işlem ve yeniden test uygulanabilir.
Bu nedenle genel bir şekilde "kullanılır" veya "kullanılmaz" demek yerine cihaz özelinde karar verilmelidir.
Kalibrasyon Sertifikası Neden Saklanmalıdır?
Kalibrasyon raporları ve sertifikaları cihazın geçmişini gösterebilir.
Özellikle OSGB'lerde bu belgeler;
iç denetim, kalite yönetimi, cihaz envanteri, teknik servis geçmişi, mevzuat kapsamında yapılabilecek kontroller
açısından önemli olabilir.
Birden fazla mobil sağlık aracı bulunan işletmeler için her cihazın raporunun ayrı klasör veya dijital kayıt altında tutulması faydalıdır.
Dijital Kalibrasyon Takibi Neden Önemlidir?
Günümüzde çok sayıda cihaz kullanan işletmelerin kalibrasyon tarihlerini yalnızca kağıt üzerinden takip etmesi operasyonel olarak zor olabilir.
Dijital sistem sayesinde;
Cihaz envanteri
Kalibrasyon tarihleri
Sertifikalar
Raporlar
Servis kayıtları
Lokasyon bilgileri
Hatırlatmalar
tek sistem içerisinde yönetilebilir.
Özellikle mobil sağlık aracı filosu bulunan OSGB'lerde araç bazlı cihaz takibi önemli bir avantaj sağlayabilir.
Medisan Kalibrasyon, kendi hizmet bilgileri kapsamında dijital kalibrasyon takibi ve sertifika doğrulama gibi özellikler sunduğunu belirtmektedir.
OSGB'ler Medikal Cihaz Kalibrasyonunu Nasıl Yönetmeli?
Bir OSGB için ideal cihaz yönetimi birkaç aşamadan oluşabilir.
Cihaz envanteri oluşturulmalı
Tüm cihazların listesi tutulmalıdır.
Cihazlar lokasyon bazında ayrılmalı
Özellikle mobil sağlık araçlarında cihazın hangi araçta olduğu kayıt altında olmalıdır.
Kalibrasyon tarihleri girilmeli
Son işlem ve sonraki işlem tarihleri tutulmalıdır.
Belgeler arşivlenmeli
Rapor ve sertifikalar dijital olarak saklanmalıdır.
Hatırlatma sistemi kurulmalı
Yaklaşan kalibrasyonlar için otomatik bildirimler oluşturulabilir.
Teknik servis kayıtları tutulmalı
Arıza, bakım ve onarım geçmişi kalibrasyon kayıtlarıyla birlikte izlenmelidir.
Bu yapı, büyük OSGB'lerde cihaz yönetimini önemli ölçüde kolaylaştırabilir.
Medikal Cihaz Kalibrasyon Fiyatları Neye Göre Değişir?
Kalibrasyon fiyatları, cihazın teknik yapısına ve hizmet kapsamına göre değişir.
Fiyatı etkileyebilecek unsurlar arasında;
cihazın türü, marka/model, yapılacak test sayısı, kullanılan ölçüm ekipmanları, hizmet lokasyonu, yerinde hizmet, cihaz sayısı, raporlama kapsamı
bulunabilir.
Örneğin;
EKG kalibrasyon fiyatı
ile
SFT kalibrasyon fiyatı
aynı olmak zorunda değildir.
Benzer şekilde tek bir cihaz için verilen hizmet ile 50 cihazlık bir OSGB filosu için verilen toplu hizmet de farklı fiyatlandırılabilir.
Bu nedenle kalibrasyon hizmeti için fiyat alınırken cihaz bilgileri mümkün olduğunca eksiksiz paylaşılmalıdır.
Kalibrasyon Fiyatı Alırken Hangi Bilgiler Verilmelidir?
Teklif sürecinin daha doğru yürütülebilmesi için aşağıdaki bilgilerin paylaşılması faydalıdır:
Cihaz adı
Marka
Model
Seri numarası
Cihaz adedi
Bulunduğu şehir
Yerinde hizmet talebi
Son kalibrasyon tarihi
Özel test ihtiyacı
Bu bilgiler özellikle çok sayıda mobil sağlık aracı bulunan OSGB'ler için önemlidir.
En Ucuz Kalibrasyon Hizmeti Doğru Seçim midir?
Hayır.
Kalibrasyon hizmeti satın alırken yalnızca fiyat karşılaştırması yapılmamalıdır.
Hizmet sağlayıcının;
yetki kapsamı
teknik yeterliliği
ölçüm ekipmanları
izlenebilirlik altyapısı
raporlama sistemi
personel yetkinliği
saha hizmeti
birlikte değerlendirilmelidir.
Kalibrasyon hizmetinin yalnızca bir belge satın alma işlemi olarak görülmesi doğru değildir.
Yetkilendirilmiş Kalibrasyon Kuruluşu Neden Önemlidir?
Türkiye'de Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamında faaliyet yürüten uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yetkilendirme işlemleri TİTCK tarafından yürütülmektedir. Sağlık Bakanlığına bağlı biyomedikal birimlerinin güncel açıklamalarında da bu yetkilendirme sürecine yer verilmektedir. (turn404639search3)
Sağlık Bakanlığı'nın güncel açıklamalarında ayrıca bazı sağlık hizmet sunucuları için yetkilendirilmiş kuruluşlardan test, kontrol ve kalibrasyon hizmeti alınmasına ilişkin zorunlulukların bulunduğu belirtilmektedir. Örneğin Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 1 Temmuz 2025 itibarıyla İstanbul, Ankara, İzmir ve Tekirdağ'daki tüm sağlık hizmet sunucuları bakımından bu zorunluluğun uygulandığını belirtmektedir. (turn404639search3)
Bu tür güncel kapsam ve tarih bilgileri hizmet alınacak cihaz ve sağlık kuruluşu özelinde ayrıca doğrulanmalıdır.
Kalibrasyonda Kullanılan Ölçüm Cihazları da Kalibre Edilir mi?
Evet, ölçüm altyapısının izlenebilirliği açısından kullanılan referans cihazların ve test ekipmanlarının uygun şekilde kontrol ve kalibrasyon süreçlerinin bulunması önemlidir.
Örneğin bir SFT cihazını test eden kalibrasyon şırıngasının, bir EKG cihazını test eden simülatörün veya röntgen sisteminde kullanılan ölçüm ekipmanının teknik geçmişi de önem taşır.
Böylece;
Test edilen cihaz
→ referans ekipman
→ referans zinciri
arasında izlenebilirlik sağlanabilir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu İçin Hangi Standartlar Kullanılır?
Tek bir standart bütün medikal cihazlara uygulanmaz.
Cihazın;
ölçüm prensibi, kullanım amacı, üretici gereklilikleri, teknik özellikleri, ilgili ulusal veya uluslararası standartlar
dikkate alınmalıdır.
Sağlık Bakanlığı kaynaklarında test, kontrol ve kalibrasyon yöntemlerinin ulusal/uluslararası protokol, kılavuz ve standartlar ile üretici kriterleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmektedir. (turn404639search36)
Bu nedenle kalibrasyon hizmeti alınırken uygulanan standardın veya metodun sorulması önemlidir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu ve Mobil Sağlık Aracı Birlikte Nasıl Yönetilmeli?
Bir mobil sağlık aracı içerisinde farklı ölçüm cihazları bulunuyorsa bunların her birinin teknik takip planı oluşturulabilir.
Örneğin:
Cihaz Araç Son İşlem Sonraki İşlem Belge EKG Araç 01 Kayıtlı Planlanmalı Rapor SFT Araç 01 Kayıtlı Planlanmalı Rapor Odyometre Araç 01 Kayıtlı Planlanmalı Rapor Sessiz Kabin Araç 01 Kayıtlı Planlanmalı Rapor Röntgen Araç 01 Kayıtlı Planlanmalı Test raporu Flat Panel Dedektör Araç 01 Kayıtlı Planlanmalı Rapor
Böyle bir sistem OSGB'nin her araç için ayrı cihaz yönetimi yapmasını kolaylaştırır.
Mobil Sağlık Aracı İçin Kalibrasyon Öncesi Kontrol
Saha operasyonu öncesinde aşağıdaki kontroller gerçekleştirilebilir:
EKG cihazının fiziksel durumu
SFT sensörünün durumu
Odyometre ve kulaklıkların durumu
Sessiz kabin bağlantıları
Röntgen sisteminin teknik durumu
Flat panel dedektörün fiziksel durumu
Kalibrasyon tarihleri
Raporların erişilebilirliği
Cihazların araç içerisindeki sabitlemesi
Bu kontroller, teknik problemlerin saha operasyonu sırasında ortaya çıkmasını azaltmaya yardımcı olabilir.
Mobil Sağlık Aracında Röntgen Kalibrasyonu Neden Ayrı Değerlendirilmelidir?
Röntgen cihazları iyonlaştırıcı radyasyon ürettiği için özel mevzuat ve kalite kontrol süreçlerine tabidir.
Bu nedenle mobil röntgen sistemleri için genel medikal cihaz kalibrasyonu yaklaşımı doğrudan uygulanmamalıdır.
Röntgen sistemi için ilgili kalite kontrol ve kalite uygunluk testleri dikkate alınmalıdır.
Ayrıca;
flat panel dedektör
röntgen tüpü
jeneratör
görüntüleme yazılımı
gibi bileşenler birlikte değerlendirilmelidir.
Bu konu özellikle mobil sağlık aracı projelerinde önemlidir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu ve Kalite Yönetimi
Kalibrasyon, tek başına bir teknik servis faaliyeti değildir.
Doğru şekilde yönetildiğinde kurumun kalite yönetim sisteminin parçası haline gelebilir.
Örneğin bir OSGB;
Cihaz envanteri
→ Bakım planı
→ Kalibrasyon planı
→ Sertifika arşivi
→ Uygunsuzluk yönetimi
→ Yeniden test
→ Cihaz performans takibi
şeklinde bir döngü oluşturabilir.
Bu özellikle yüksek sayıda cihaz bulunan ve birden fazla mobil sağlık aracı işleten kuruluşlar için önemlidir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonunda En Sık Yapılan Hatalar Sadece cihaz bozulunca bakım yaptırmak
Planlı bakım yerine arıza sonrası müdahale maliyetleri artırabilir.
Kalibrasyonu bir belge olarak görmek
Kalibrasyonun amacı yalnızca sertifika almak değildir.
Cihazın seri numarasını takip etmemek
Bu durum farklı cihazların raporlarının karışmasına neden olabilir.
Lokasyon bilgisini kaydetmemek
Mobil sağlık aracı filosunda bu sorun daha belirgin hale gelir.
Kalibrasyon ile bakım arasındaki farkı bilmemek
İki süreç farklıdır ve birbirinin yerine geçmez.
Test ekipmanlarının izlenebilirliğini kontrol etmemek
Referans ölçüm sisteminin güvenilirliği önemlidir.
Sadece fiyat üzerinden hizmet seçmek
Teknik kapsam ve yetki durumu da değerlendirilmelidir.
Raporları dijital olarak arşivlememek
Geçmiş kayıtların bulunması zorlaşabilir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonunda Maliyeti Nasıl Azaltabilirsiniz?
Maliyeti azaltmanın en doğru yöntemi kalibrasyonu ertelemek değildir.
Daha kontrollü bir yaklaşım;
Cihazları merkezi olarak takip etmek
Toplu hizmet planlamak
Yerinde hizmet seçeneklerini değerlendirmek
Planlı bakım uygulamak
Cihaz arızalarını erken tespit etmek
Yeni cihaz alırken toplam sahip olma maliyetini hesaplamak
şeklinde olabilir.
Özellikle birden fazla mobil sağlık aracı kullanan OSGB'lerde toplu bakım ve kalibrasyon planlaması operasyonel verimlilik sağlayabilir.
Yeni Medikal Cihaz Alırken Kalibrasyon Maliyeti Hesaplanmalı mı?
Evet.
Bir cihazın satın alma fiyatı toplam maliyetin yalnızca bir bölümüdür.
Örneğin SFT cihazında;
satın alma
sensör
filtre
ağızlık
bakım
kalibrasyon
servis
maliyetleri oluşabilir.
Bir EKG cihazında ise;
satın alma
hasta kablosu
elektrot
yazıcı/sarf
batarya
bakım
kalibrasyon
gibi kalemler dikkate alınabilir.
Bu nedenle özellikle mobil sağlık aracı yatırımlarında cihaz seçimi yapılırken toplam sahip olma maliyetine bakılması daha doğru olur.
Medikal Cihaz Kalibrasyonu İçin Dijital Sistem Nasıl Tasarlanabilir?
Bir OSGB kendi cihaz takip sistemini geliştirmek isterse temel bir veri modeli oluşturabilir.
Örneğin:
Device ├── id ├── name ├── category ├── brand ├── model ├── serial_number ├── location ├── mobile_vehicle_id ├── purchase_date ├── warranty_end_date ├── last_calibration_date ├── next_calibration_date ├── status └── documents
Calibration ├── id ├── device_id ├── provider ├── certificate_number ├── calibration_date ├── result ├── method ├── report_url └── notes
Bunun üzerine;
yaklaşan kalibrasyon bildirimleri, PDF rapor arşivi, cihaz lokasyonu, araç bazlı filtreleme, servis kayıtları, bakım geçmişi
eklenebilir.
Özellikle çok sayıda mobil sağlık aracı bulunan OSGB'ler için böyle bir sistem ciddi operasyonel kolaylık sağlayabilir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonunda Dijital Sertifika Takibi
Günümüzde kalibrasyon belgelerinin yalnızca basılı olarak tutulması yerine dijital olarak arşivlenmesi daha pratik olabilir.
Bir cihaz için;
PDF raporu
sertifika numarası
işlem tarihi
geçerlilik bilgisi
firma bilgisi
gibi veriler dijital sisteme işlenebilir.
Bu sayede denetim veya iç kontrol sırasında cihazın geçmişine hızlı şekilde erişilebilir.
Medisan Kalibrasyon, hizmet bilgileri kapsamında dijital kalibrasyon takibi ve sertifika doğrulama gibi özellikler sunduğunu belirtmektedir.
Medisan Kalibrasyon ile Medikal Cihaz Kalibrasyonu
Medisan Kalibrasyon, medikal cihazların test, kontrol ve kalibrasyon süreçlerine yönelik hizmet sunmaktadır.
Özellikle;
EKG
SFT / Spirometre
Odyometre
Odyometri kabini
Röntgen
Flat panel dedektör
gibi sağlık taramalarında kullanılan farklı cihaz grupları için teknik hizmet ihtiyaçları OSGB'ler tarafından değerlendirilebilir.
Medisan Kalibrasyon ayrıca hizmet yapısında Türkiye genelinde yerinde kalibrasyon ve dijital kalibrasyon takibi gibi hizmetlerden bahsetmektedir.
Birden fazla mobil sağlık aracı kullanan işletmeler için cihazların merkezi şekilde takip edilmesi, teknik hizmetlerin planlanması ve raporların arşivlenmesi operasyonun daha düzenli yönetilmesine yardımcı olabilir.
Fatih Medikal ve Medisan Sağlık ile Medikal Cihaz Tedariki
Kalibrasyon süreci cihaz satın alma süreciyle birlikte düşünülmelidir.
Özellikle yeni bir mobil sağlık aracı kurarken kullanılacak cihazların;
marka, model, teknik özellik, servis ağı, yedek parça, garanti, bakım, kalibrasyon
özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Fatih Medikal, mobil sağlık tarama araçları ve farklı medikal cihaz grupları için ürün ve proje çözümleri sunmaktadır.
Medisan Sağlık da medikal cihaz ve sağlık ekipmanı tedariki kapsamında farklı ürün gruplarında çözümler sunmaktadır.
Dolayısıyla yeni bir mobil sağlık aracı projesinde cihaz satın alma ile bakım ve kalibrasyon süreçleri aynı yatırım planının parçası olarak ele alınabilir.
Mobil Sağlık Aracında EKG, SFT, Odyometri ve Röntgen
Kapsamlı bir mobil sağlık aracı içerisinde birçok sağlık tarama cihazı aynı anda bulunabilir.
Örneğin:
EKG
Kardiyolojik değerlendirme için.
SFT / Spirometre
Solunum fonksiyon testleri için.
Odyometre
İşitme testleri için.
Sessiz Kabin
Odyometri testi ortamı için.
Röntgen
Görüntüleme için.
Flat Panel Dedektör
Dijital radyografi için.
Bu cihazların her biri farklı teknik gerekliliklere sahiptir.
Dolayısıyla mobil sağlık aracı tasarlanırken yalnızca araç içi yerleşim değil, her cihazın bakım ve kalibrasyon planı da oluşturulmalıdır.
Medikal Cihaz Kalibrasyonunda Güvenlik ve Mevzuat
Kalibrasyon süreci yalnızca teknik doğrulukla ilgili değildir.
Sağlık hizmetlerinde kullanılan cihazların güvenli şekilde yönetilmesi için;
yetkili kuruluş
uygun yöntem
izlenebilir ölçüm
doğru raporlama
kayıt yönetimi
gibi unsurlar önem taşır.
Sağlık Bakanlığı'nın güncel açıklamalarında tıbbi cihaz test, kontrol ve kalibrasyon hizmetlerinin yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yürütülmesine ilişkin uygulamalar açıklanmaktadır. (turn404639search3)
Bu nedenle hizmet alınacak kuruluşun ilgili cihaz ve işlem kapsamındaki yetkisi mutlaka kontrol edilmelidir.
Medikal Cihaz Kalibrasyonunda 15 Önemli Nokta
-
Her cihazı marka, model ve seri numarasıyla kayıt altına alın.
-
Cihazın bulunduğu lokasyonu takip edin.
-
Mobil sağlık aracı kullanılıyorsa araç numarasını cihazla ilişkilendirin.
-
Son test/kalibrasyon tarihini kaydedin.
-
Sonraki işlem tarihini merkezi olarak takip edin.
-
Kalibrasyon raporlarını dijital olarak arşivleyin.
-
Kullanılan referans ekipmanların izlenebilirliğini kontrol edin.
-
Cihazın üretici kriterlerini dikkate alın.
-
İlgili standartları ve mevzuatı kontrol edin.
-
Kalibrasyonu bakımın alternatifi olarak görmeyin.
-
Uygunsuzluk tespit edilen cihazlarda gerekli düzeltici işlemi gerçekleştirin.
-
Gerekli durumlarda yeniden test yaptırın.
-
Mobil cihazları taşıma ve titreşimden koruyun.
-
Yerinde hizmet seçeneklerini değerlendirin.
-
Kalibrasyon hizmeti sağlayıcısının yetki kapsamını kontrol edin.
Sonuç: Medikal Cihaz Kalibrasyonu Neden Önemlidir?
Medikal cihaz kalibrasyonu, sağlık hizmetlerinde kullanılan ölçüm sistemlerinin teknik performansının kontrol altında tutulmasına yardımcı olan önemli süreçlerden biridir.
Ancak kalibrasyon tek başına ele alınmamalıdır.
İyi bir medikal cihaz yönetim sisteminde;
Satın alma
Kurulum
Kullanım
Bakım
Test
Kalibrasyon
Sertifika yönetimi
Teknik servis
Uygunsuzluk yönetimi
Cihaz envanteri
birlikte düşünülmelidir.
Özellikle mobil sağlık aracı kullanan OSGB'lerde bu yaklaşım daha da önemlidir. Çünkü EKG, SFT/spirometre, odyometre, sessiz kabin, röntgen ve flat panel dedektör gibi farklı cihazlar aynı araç içerisinde bulunabilir.
Her cihazın kendi teknik gereklilikleri ve farklı test/kalibrasyon süreçleri olduğundan tüm cihazların tek bir merkezi sistem üzerinden takip edilmesi operasyonel açıdan büyük kolaylık sağlayabilir.
Röntgen gibi iyonlaştırıcı radyasyon üreten cihazlar için ise ayrıca ilgili kalite kontrol ve kalite uygunluk testleri mevzuatının dikkate alınması gerekir. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Yeni bir mobil sağlık aracı yatırımı yapacak OSGB'ler için cihazların yalnızca satın alma fiyatlarına bakılmamalıdır.
EKG cihazı
SFT/spirometre
Odyometre
Sessiz kabin
Röntgen
Flat panel dedektör
gibi tüm cihazların;
bakım maliyeti
kalibrasyon maliyeti
servis desteği
yedek parça
garanti
teknik altyapı
birlikte değerlendirilmelidir.
Mobil sağlık aracı ve medikal cihaz çözümleri için Fatih Medikal ve Medisan Sağlık ürün portföyleri incelenebilir. Medikal cihazların test, kontrol ve kalibrasyon ihtiyaçları için ise Medisan Kalibrasyon üzerinden cihaz bazlı teknik hizmet kapsamı araştırılabilir.
Sonuç olarak medikal cihaz kalibrasyonunun temel amacı yalnızca bir belge almak değildir.
Amaç;
doğru cihaz + uygun ölçüm + izlenebilir test + düzenli bakım + kontrollü kalibrasyon + doğru kayıt yönetimi
sayesinde güvenilir ve sürdürülebilir bir medikal cihaz altyapısı oluşturmaktır.
Sık Sorulan Sorular Medikal cihaz kalibrasyonu nedir?
Medikal cihaz kalibrasyonu, ölçüm yapan bir cihazın performansının uygun referanslar ve teknik yöntemlerle değerlendirilmesi ve sonuçların kayıt altına alınması sürecidir.
Medikal cihazlar neden kalibre edilir?
Cihazların ölçüm performansını takip etmek, teknik değişimleri belirlemek ve ölçüm sisteminin güvenilirliğini desteklemek amacıyla kalibrasyon ve ilgili testler uygulanır.
Hangi medikal cihazlar kalibre edilir?
Cihazın teknik özelliklerine bağlı olarak EKG, SFT/spirometre, odyometre, tansiyon cihazı, hasta başı monitörü, pulse oksimetre ve çeşitli ölçüm cihazları için test, kontrol ve kalibrasyon süreçleri uygulanabilir.
EKG cihazı kalibrasyonu nedir?
EKG cihazının elektriksel sinyal ölçüm ve kayıt performansının uygun teknik kriterlere göre değerlendirilmesidir.
SFT cihazı kalibrasyonu nedir?
Spirometrenin hava hacmi ve akış gibi solunum ölçümlerinin teknik performansının değerlendirilmesidir.
Odyometre kalibrasyonu nedir?
Odyometrenin ürettiği ses uyaranlarının frekans ve seviye gibi teknik özelliklerinin uygun kriterlere göre değerlendirilmesidir.
Odyometri kabini de kalibre edilir mi?
Çalışanların sağlık gözetimine yönelik mevzuatta sessiz kabin ve odyometrelerin düzenli aralıklarla ilgili standartlara göre kalibre edilmesi gerektiği belirtilmektedir. (hsgm.saglik.gov.tr)
Röntgen cihazı genel medikal cihaz kalibrasyonuna tabi midir?
İyonlaştırıcı radyasyon üreten veya yayan cihazlar genel Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamı dışında tutulmuştur. Röntgen sistemleri için ayrıca diagnostik radyoloji cihazlarına yönelik kalite kontrol ve kalite uygunluk düzenlemesi bulunmaktadır. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Röntgen cihazı nasıl kontrol edilir?
Röntgen sistemleri için cihazın türüne ve ilgili mevzuata göre kalite kontrol ve kalite uygunluk testleri uygulanır. kVp, pozlama süresi, X-ışını çıktısı ve ilgili diğer performans parametreleri uygun yöntemlerle değerlendirilebilir.
Flat panel dedektör kalibre edilir mi?
Dijital röntgen sistemindeki flat panel dedektörün teknik ve görüntüleme performansı ilgili test ve kontrol yöntemleriyle ayrıca değerlendirilebilir.
Kalibrasyon ile bakım aynı mıdır?
Hayır. Bakım cihazın çalışabilirliğini korumaya, kalibrasyon ise ölçüm performansının referanslarla değerlendirilmesine odaklanır.
Kalibrasyon ile test aynı mıdır?
Tam olarak değil. Test belirli bir parametrenin ölçülmesini veya kontrol edilmesini ifade edebilirken kalibrasyon uygun referanslarla karşılaştırmalı ölçüm sürecidir.
Medikal cihaz kalibrasyonu ne sıklıkla yapılır?
Tüm cihazlar için tek bir periyot yoktur. Üretici önerileri, kullanım yoğunluğu, cihazın teknik özellikleri, ilgili standartlar ve mevzuat dikkate alınmalıdır. (turn404639search36)
Medikal cihaz kalibrasyonu nasıl yapılır?
Cihaz tanımlanır, uygun yöntem ve referans ekipmanlar belirlenir, ölçümler yapılır, sonuçlar değerlendirilir ve teknik rapor oluşturulur.
Kalibrasyonda hangi cihazlar kullanılır?
Cihazın türüne göre EKG simülatörü, 3 litre spirometre kalibrasyon şırıngası, elektroakustik ölçüm ekipmanları, X-ray test ekipmanları ve diğer referans ölçüm cihazları kullanılabilir.
3 litre kalibrasyon şırıngası nedir?
Spirometrelerin hacim ölçüm performansını değerlendirmek için kullanılan referans ekipmanlardan biridir.
EKG simülatörü nedir?
EKG cihazının ölçüm performansını değerlendirmek amacıyla kontrollü elektriksel kalp sinyalleri üretebilen test ekipmanıdır.
Kalibrasyon raporu nedir?
Gerçekleştirilen test, kontrol veya kalibrasyon işlemine ilişkin cihaz bilgilerini, kullanılan yöntemi ve ölçüm sonuçlarını içeren teknik belgedir.
Kalibrasyon raporunda neler bulunur?
Kuruluş bilgileri, yetki bilgileri, sağlık kuruluşu bilgileri, cihazın marka/model/seri numarası, yapılan testler, ölçüm sonuçları, kullanılan test ekipmanları ve işlem tarihi gibi bilgiler bulunabilir. (turn404639search36)
Kalibrasyon etiketi nedir?
Cihazın kalibrasyon veya teknik işlem durumunun sahada hızlı şekilde takip edilmesine yardımcı olan fiziksel etikettir.
Kalibrasyon sertifikası nedir?
Gerçekleştirilen kalibrasyon veya ilgili teknik işlem hakkında düzenlenen resmi/teknik dokümandır. Belgenin içeriği ve adı gerçekleştirilen hizmetin türüne göre değişebilir.
Kalibrasyon sertifikası ne kadar süre saklanmalıdır?
Saklama süresi kurumun kalite yönetimi, ilgili mevzuat ve cihaz yönetim prosedürlerine göre belirlenmelidir. Kurumun kendi kayıt ve arşiv politikasına uygun şekilde dijital olarak saklanması faydalıdır.
Kalibrasyon sonucu uygunsuz çıkan cihaz kullanılabilir mi?
Cihazın türüne ve uygunsuzluğun niteliğine göre değerlendirilmelidir. Bakım, düzeltici işlem, yeniden test veya kullanım kısıtlaması uygulanabilir. (turn404639search36)
Kalibrasyon sonucu uygun çıkmayan cihazda ne yapılır?
Uygunsuzluğun nedenine göre bakım, ayar veya onarım gerçekleştirilir ve gerekli görüldüğünde cihaz yeniden test edilir.
Yerinde kalibrasyon nedir?
Cihazın bulunduğu lokasyonda gerçekleştirilen test, kontrol veya kalibrasyon hizmetidir.
Her medikal cihaz için yerinde kalibrasyon yapılabilir mi?
Hayır. Cihazın teknik özelliklerine ve uygulanacak teste göre değerlendirme yapılmalıdır.
Yerinde kalibrasyonun avantajları nelerdir?
Cihazın taşınması, paketlenmesi, yeniden kurulması ve hizmet dışı kalma süresi gibi operasyonel süreçleri azaltabilir.
Mobil sağlık aracında kalibrasyon neden önemlidir?
Mobil sağlık aracı içerisindeki cihazlar farklı lokasyonlara taşınabilir, titreşime ve değişken çalışma ortamlarına maruz kalabilir. Bu nedenle cihazların teknik durumunun düzenli takip edilmesi önemlidir.
Mobil sağlık aracında hangi cihazların kalibrasyonu yapılır?
Projenin kapsamına göre EKG, SFT/spirometre, odyometre, sessiz kabin ve farklı medikal ölçüm cihazları için kalibrasyon veya ilgili teknik testler yapılabilir. Röntgen gibi iyonlaştırıcı radyasyon cihazlarında ise özel kalite kontrol ve kalite uygunluk testleri uygulanır.
Mobil sağlık aracında röntgen kalibrasyonu nasıl yapılır?
Röntgen sistemlerinde ilgili özel mevzuat kapsamında kalite kontrol ve kalite uygunluk testleri uygulanır. Kullanılan testler cihazın tipine ve teknik özelliklerine göre belirlenir.
Mobil sağlık aracında EKG kalibrasyonu yapılabilir mi?
Hizmet sağlayıcının teknik altyapısına ve cihazın özelliklerine bağlı olarak yerinde EKG kalibrasyonu yapılabilir.
Mobil sağlık aracında SFT kalibrasyonu yapılabilir mi?
Cihazın ve testin özelliklerine bağlı olarak yerinde SFT/spirometre kalibrasyonu gerçekleştirilebilir.
Mobil sağlık aracında odyometre kalibrasyonu yapılabilir mi?
Uygun teknik altyapı ve hizmet kapsamı bulunması halinde yerinde odyometre kalibrasyonu yapılabilir.
Sessiz kabin de mobil sağlık aracında kalibre edilir mi?
Evet. Çalışanların sağlık gözetimi kapsamında kullanılan sessiz kabinin teknik ve akustik performansı ilgili gerekliliklere göre değerlendirilmelidir.
Mobil sağlık aracında işitme testi yapılırken araç hareket edebilir mi?
Hayır. Gezici iş sağlığı aracı mevzuatında işitme testi sırasında aracın sabitlenmesi ve motorun kapalı tutulması gerektiği belirtilmektedir. (hsgm.saglik.gov.tr)
Mobil sağlık aracındaki sessiz kabin nasıl sabitlenmelidir?
Sessiz kabinin aracın dengesini bozmayacak ve trafik güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde sabitlenmesi gerekir. (hsgm.saglik.gov.tr)
Medikal cihaz kalibrasyon fiyatı ne kadar?
Fiyat cihazın türüne, marka/modeline, test kapsamına, cihaz adedine ve hizmet lokasyonuna göre değişir.
EKG kalibrasyon fiyatı ne kadar?
EKG kalibrasyon fiyatı cihazın marka/modeli, kanal yapısı, test kapsamı ve hizmet lokasyonuna göre değişebilir.
SFT kalibrasyon fiyatı ne kadar?
SFT kalibrasyon fiyatı cihazın marka/modeli, sensör teknolojisi, test kapsamı ve yerinde hizmet durumuna göre değişebilir.
Odyometre kalibrasyon fiyatı ne kadar?
Odyometre kalibrasyon fiyatı cihazın marka/modeli, transdüserleri, test kapsamı ve hizmet lokasyonuna göre değişebilir.
Röntgen kalibrasyon fiyatı ne kadar?
Röntgen sistemlerinde fiyat, uygulanacak kalite kontrol ve kalite uygunluk testlerinin kapsamına, cihazın tipine ve hizmet lokasyonuna göre değişebilir.
Kalibrasyon fiyatı belirlenirken seri numarası neden istenir?
Seri numarası cihazın doğru şekilde tanımlanmasını ve teklif/rapor sürecinde başka bir cihazla karışmamasını sağlar.
Kalibrasyon hizmeti alırken hangi firmaya güvenilmeli?
Hizmet sağlayıcının ilgili cihaz kapsamındaki yetkisi, teknik personeli, referans ekipmanları, izlenebilirliği ve raporlama sistemi birlikte değerlendirilmelidir.
Yetkilendirilmiş kuruluş nedir?
İlgili mevzuat kapsamında belirli test, kontrol ve kalibrasyon faaliyetlerini gerçekleştirmek için yetkilendirilmiş uygunluk değerlendirme kuruluşudur. Yetki kapsamının cihaz ve faaliyet bazında kontrol edilmesi gerekir. (turn404639search3)
Tıbbi cihaz kalibrasyon kuruluşlarını kim yetkilendirir?
Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yetkilendirme işlemleri TİTCK tarafından yürütülmektedir. (turn404639search3)
Medikal cihazların kalibrasyonunda hangi standartlar kullanılır?
Cihaz türüne göre ulusal ve uluslararası standartlar, kılavuzlar, protokoller, üretici kriterleri ve ilgili mevzuat dikkate alınabilir. (turn404639search36)
Kalibrasyon sırasında cihaz ayarlanır mı?
Kalibrasyon esas olarak ölçüm performansının değerlendirilmesidir. Uygunsuzluk varsa ayrıca bakım veya ayar yapılabilir ve ardından yeniden test gerçekleştirilebilir.
Kalibrasyon ile doğrulama arasındaki fark nedir?
Kalibrasyon, ölçüm değerlerinin uygun referanslarla karşılaştırılmasına dayanırken doğrulama, cihazın belirli bir gerekliliği veya spesifikasyonu karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesine odaklanabilir.
Medikal cihaz kalibrasyonunda izlenebilirlik neden önemlidir?
Ölçümlerin güvenilir ve referans zinciri üzerinden takip edilebilir olmasını destekler. Özellikle profesyonel kalite sistemlerinde önemli bir unsurdur.
Kalibrasyon raporu dijital olarak saklanabilir mi?
Kurumun belge yönetimi prosedürleri ve ilgili gereklilikleri karşılandığı sürece dijital arşivleme operasyonel açıdan büyük kolaylık sağlayabilir.
OSGB'ler medikal cihaz kalibrasyonunu nasıl takip etmeli?
Cihaz adı, marka, model, seri numarası, lokasyon, mobil sağlık aracı, son kalibrasyon tarihi, sonraki işlem tarihi, rapor numarası ve sertifika gibi bilgileri merkezi bir cihaz yönetim sisteminde tutmalıdır.
Birden fazla mobil sağlık aracı olan OSGB'ler kalibrasyonu nasıl organize etmeli?
Araç bazlı cihaz envanteri oluşturulmalı, tüm cihazların işlem tarihleri merkezi olarak takip edilmeli, raporlar dijital arşivlenmeli ve yaklaşan işlemler için otomatik hatırlatmalar kullanılmalıdır.
Medikal cihaz satın alırken kalibrasyon desteği önemli midir?
Evet. Cihazın satın alma fiyatının yanında satış sonrası servis, yedek parça, bakım ve kalibrasyon desteğinin nasıl sağlanacağı değerlendirilmelidir.
Medikal cihazın en ucuzunu almak doğru mudur?
Hayır. Satın alma fiyatı dışında bakım, servis, kalibrasyon, sarf malzemesi, yazılım ve toplam sahip olma maliyeti birlikte değerlendirilmelidir.
Medikal cihaz kalibrasyonu neden sadece bir belge alma işlemi değildir?
Kalibrasyonun temel amacı cihazın ölçüm performansını değerlendirmek ve kayıt altına almaktır. Belge bu sürecin teknik çıktılarından biridir; tek başına kalibrasyonun bütün amacını karşılamaz.
EKG, SFT ve odyometre aynı şekilde kalibre edilir mi?
Hayır. Her cihaz farklı bir ölçüm prensibine sahip olduğu için kullanılan referans ekipmanlar, test yöntemleri ve teknik kriterler farklıdır.
SFT ile EKG kalibrasyonu arasındaki fark nedir?
SFT cihazı hava hacmi ve akışı ölçerken EKG elektriksel biyolojik sinyalleri ölçer. Bu nedenle tamamen farklı test ve kalibrasyon yöntemleri kullanılır.
Odyometre ile EKG kalibrasyonu arasındaki fark nedir?
Odyometre elektroakustik sinyaller üzerinden çalışırken EKG elektriksel biyolojik sinyalleri ölçer. Bu nedenle teknik test altyapıları farklıdır.
Röntgen ile EKG kalibrasyonu arasındaki fark nedir?
Röntgen sistemlerinde iyonlaştırıcı radyasyon ve görüntüleme performansına ilişkin özel kalite kontrol süreçleri uygulanırken EKG'de elektriksel biyolojik sinyal ölçümü değerlendirilir.
Röntgen ile SFT aynı kalibrasyon sistemine tabi midir?
Hayır. Röntgen için özel kalite kontrol ve kalite uygunluk düzenlemesi, SFT/spirometre için ise cihazın niteliğine uygun test ve kalibrasyon prosedürleri uygulanır. (urunkurallari.ticaret.gov.tr)
Mobil sağlık aracı için EKG, SFT, odyometre ve röntgen aynı araçta bulunabilir mi?
Uygun proje, araç tasarımı, teknik altyapı ve ilgili mevzuat gerekliliklerinin karşılanması halinde farklı sağlık tarama ekipmanları aynı mobil sağlık aracı içerisinde planlanabilir. Her cihazın kendi teknik bakım ve test gereklilikleri ayrıca takip edilmelidir.
Diğer web adreslerimiz: https://www.fatihmedikal.net https://www.medisansaglik.com
Tıbbi Cihazlarınız İçin Kalibrasyon Teklifi Alın
TİTCK ve ISO 17025 uyumlu ölçüm standartları, hızlı yerinde servis ve online sertifika doğrulama imkanlarıyla hizmetinizdeyiz.
İlgili Diğer Rehberler
Hastanelerde Kalibrasyon Zorunluluğu ve Yasal Mevzuat
Hastanelerde kullanılan tıbbi cihazların test, kontrol, bakım ve kalibrasyon süreçleri; hasta güvenliği, ölçüm güvenilirliği, kalite yönetimi ve mevzuata uyum açısından önemli bir konudur. Türkiye'de bu süreçler başta Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik olmak üzere ilgili mevzuat, standartlar, üretici kriterleri ve cihazın niteliğine göre belirlenen özel düzenlemeler çerçevesinde yürütülmektedir. Ancak röntgen gibi iyonlaştırıcı radyasyon üreten veya yayan cihazlar genel tıbbi cihaz kalibrasyon yönetmeliğinden farklı özel kalite kontrol ve kalite uygunluk hükümlerine tabidir. Bu yazıda hastanelerde kalibrasyon zorunluluğu nedir, hangi cihazların kalibrasyonu yapılır, yetkilendirilmiş kuruluş nedir, kalibrasyon raporu ve etiketi neden önemlidir, hastaneler kalibrasyon süreçlerini nasıl yönetmelidir, mobil sağlık aracı kullanan sağlık kuruluşlarında hangi kurallar dikkate alınmalıdır ve ilgili yasal mevzuat nasıl uygulanmaktadır gibi sık aranan soruları kapsamlı şekilde ele alıyoruz.
Medikal Cihaz Bakım ve Kalibrasyon Maliyetlerini Azaltma
Medikal cihaz bakım ve kalibrasyon maliyetleri, özellikle çok sayıda cihaz kullanan OSGB’ler ve mobil sağlık aracı işletmeleri için önemli bir operasyon gideridir. Ancak doğru cihaz seçimi, periyodik bakım planı, düzenli kalibrasyon, yerinde servis ve toplu hizmet organizasyonu sayesinde bu maliyetler önemli ölçüde kontrol altına alınabilir. Bu yazıda EKG, SFT, spirometre, röntgen, flat panel dedektör, odyometre, monitör ve benzeri medikal cihazların bakım ve kalibrasyon giderlerini azaltmanın yollarını; mobil sağlık aracı yatırımı yapan OSGB’ler açısından detaylı olarak ele alıyoruz.
